Veiligheidskleding op de bouwplaats: wat is verplicht?
Op een bouwplaats gaat het snel mis als de juiste kleding ontbreekt. Een vallend object, een ronddraaiend stuk gereedschap, een natte vloer , de risico's zijn reëel en de gevolgen kunnen groot zijn. Toch zien we bij Kruse Bedrijfskleding regelmatig dat bedrijven pas nadenken over veiligheidskleding als er al iets is misgegaan, of als een inspecteur op de stoep staat.
Dit artikel geeft u een helder overzicht: welke veiligheidskleding is verplicht op de bouwplaats, wat zeggen de EN-normen precies, hoe zit het met de verantwoordelijkheid van de werkgever, en wat zijn de PBM-klassen waar u rekening mee moet houden?
Wat zijn PBM's en waarom zijn ze verplicht?
PBM staat voor Persoonlijke Beschermingsmiddelen. Dat is de officiële term voor alle uitrusting die een werknemer persoonlijk draagt of gebruikt om beschermd te zijn tegen risico's op het werk. Denk aan helmen, handschoenen, veiligheidslaarzen, gehoorbescherming , en dus ook veiligheidskleding zoals hesjes, broeken en jassen met beschermende eigenschappen.
De verplichting om PBM's te verstrekken ligt bij de werkgever. Dat is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Arbobesluit. De werkgever is wettelijk verplicht om een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uit te voeren, en op basis daarvan de juiste beschermingsmiddelen te selecteren en beschikbaar te stellen.
De bouwplaats is een van de sectoren waar de eisen het strengst zijn. Bouwbedrijven werken met zware materialen, hoogteverschillen, machines en wisselende omstandigheden. De kans op een ernstig arbeidsongeval is navenant hoger dan in bijvoorbeeld een kantooromgeving. Daarom gelden hier specifieke eisen aan kleding en uitrusting.
EN-normen: de basis van veiligheidskleding
Europese normen, aangeduid als EN-normen (of NEN-EN in Nederland), bepalen aan welke minimumeisen veiligheidskleding moet voldoen. Producenten testen hun kleding aan deze normen, en als de kleding eraan voldoet, mag het CE-keurmerk worden aangebracht. Zonder CE-markering mag kleding in Europa niet als PBM worden verkocht.
EN ISO 20471 , Waarschuwingskleding (hoge zichtbaarheid)
Dit is de norm voor reflecterende veiligheidskleding, ook wel hi-vis kleding genoemd. De norm onderscheidt drie klassen:
- Klasse 1: minimale zichtbaarheid, geschikt voor lage risico's en lage rijsnelheden
- Klasse 2: verhoogde zichtbaarheid, vaak vereist bij wegwerkzaamheden en bouwplaatsen
- Klasse 3: maximale zichtbaarheid, verplicht bij werk in direct gevaarlijke situaties nabij verkeer of bij nacht
Op de meeste bouwplaatsen is klasse 2 het minimum. Bij werk langs de weg of in combinatie met donkere omstandigheden is klasse 3 vereist.
EN 13688 , Basisnorm voor beschermende kleding
De overkoepelende norm waaraan alle beschermende kleding moet voldoen, naast de specifieke norm voor het betreffende risico. Ze stelt eisen aan comfort, maatvoering, ergonomie en de informatie op het etiket.
EN ISO 11612 , Bescherming tegen hitte en vlammen
Van toepassing bij werk met open vuur, lassen of andere warmtebronnen. De norm kent subcodes (A, B, C, D, E, F) die elk een specifiek warmterisico beschrijven.
EN 13034 , Bescherming tegen vloeibare chemicaliën
Relevant bij werk met chemische stoffen, coatings of reinigingsmiddelen. Beschermende kleding met deze norm houdt spatten en lichte vloeistofcontact tegen.
EN 342 , Bescherming tegen koude
Voor buitenwerk in de winter of in gekoelde omgevingen. Kleding met deze norm is getest op isolatiewaarde en windbestendigheid. Op onze PBM-pagina vindt u meer informatie over hoe Kruse Bedrijfskleding u kan ondersteunen bij het samenstellen van een compleet PBM-pakket.
De verantwoordelijkheid van de werkgever
Als werkgever draagt u de volledige verantwoordelijkheid voor het beschikbaar stellen van de juiste PBM's. Dat gaat verder dan alleen een veiligheidshesje uitdelen. De Arbowet stelt concrete eisen:
- 1. RI&E , risico's in kaart brengen vóór de selectie van PBM's
- 2. Selectie , kleding met CE-markering, passend bij de geïdentificeerde risico's
- 3. Verstrekking en vervanging , kosteloos beschikbaar stellen en tijdig vervangen bij slijtage
- 4. Instructie en toezicht , medewerkers weten hoe ze kleding correct dragen en onderhouden
- 5. Registratie , bijhouden welke PBM's aan welke medewerker zijn verstrekt
Wat ziet de inspectie op de bouwplaats?
De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) controleert actief op naleving. Een inspecteur kijkt onder andere naar: draagt iedereen verplichte veiligheidskleding, is de kleding CE-gecertificeerd, in goede staat, zijn er instructies gegeven en is er een actuele RI&E aanwezig?
Bij overtredingen kan de inspectie een waarschuwing geven, een boete opleggen of de werkzaamheden stilleggen. Bouwbedrijven zoals SnowBite werken met vaste standaarden voor medewerkers en onderaannemers, en leveranciers zoals VD Leeden zetten in op gecertificeerde kleding. Bekijk ook onze werkkleding-pagina voor een overzicht van wat Kruse levert voor de bouw- en infrasector.
Praktisch: welke veiligheidskleding heeft een bouwvakker minimaal nodig?
| Kledingstuk | Norm | Minimale eis | Kledingstuk |
|---|---|---|---|
| Hi-vis hesje of jas | EN ISO 20471 | Klasse 2 (bouwplaats) · Klasse 3 (langs de weg) | Hi-vis hesje of jas |
| Veiligheidshelm | EN 397 | Verplicht bij valgevaar van objecten | Veiligheidshelm |
| Veiligheidsschoenen | EN ISO 20345 | S3 (stalen neus + doordringwerende zool) | Veiligheidsschoenen |
| Werkbroek | EN 13688 | Basis beschermende kleding | Werkbroek |
| Handschoenen | EN 388 | Afhankelijk van risico (mechanisch/thermisch) | Handschoenen |
| Gehoorbescherming | EN 352 | Bij lawaainiveaus boven 80 dB(A) | Gehoorbescherming |
| Kledingstuk | Norm | Minimale eis | Kledingstuk |
| Hi-vis hesje of jas | EN ISO 20471 | Klasse 2 (bouwplaats) · Klasse 3 (langs de weg) | Hi-vis hesje of jas |
Dit is een basislijn. Afhankelijk van de aard van het werk kunnen aanvullende eisen gelden: laskleding, regenpakken met PBM-certificering, chemicaliënbestendige kleding of koudebestendige uitrusting.
Veelgestelde vragen over veiligheidskleding op de bouwplaats
Hulp nodig bij het bedrukken van jouw schorten?
Bij Kruse Bedrijfskleding in Ermelo helpen we je van A tot Z. Van het kiezen van het juiste model en de beste techniek tot de oplevering van je bestelling. Kom langs in onze showroom, Vraag een offerte aan of neem contact op via 0341 27 91 00 of info@krusebedrijfskleding.nl.
